Śladami Króla Jana III Sobieskiego PTTK Oddział Wolski

Aktywna S: 4
Regiony:  Polska
Strona odznaki
Zasugeruj zmiany

Regulamin

Źródło

I. Postanowienia wstępne

  1. Odznaka Krajoznawcza PTTK „Śladami Króla Jana III Sobieskiego” (zwana dalej odznaką) została ustanowiona z okazji przypadającej w 2008 roku 325. rocznicy odsieczy wiedeńskiej i jest nadawana przez Oddział Wolski PTTK im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie.
  2. Celem odznaki jest popularyzacja wiedzy i miejsc związanych z życiem i działalnością Jana III Sobieskiego herbu Janina (1629-1696) – króla Polski, hetmana wielkiego koronnego, wybitnego dowódcy wojskowego, uczestnika walk z Kozakami, Tatarami, Szwecją, Rosją i Turcją, uważanego za jednego z najwybitniejszych polskich monarchów i wodzów, śmiałego i przewidującego polityka i dyplomaty oraz mecenasa sztuki, w 1684 r. uhonorowanego przez papieża Innocentego XI tytułem fidei defensor (obrońcy wiary).
  3. Ustanawia się cztery stopnie odznaki, które można uzyskać jedynie w podanej kolejności:
    • Popularna,
    • Brązowa,
    • Srebrna,
    • Złota.
  4. Wygląd, wymiary oraz materiał, z jakiego jest wykonana odznaka określa Oddział Wolski PTTK im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie.
  5. Ogniwa organizacyjne PTTK, działacze i członkowie PTTK powinni czuwać nad rzetelnością zdobywania odznaki i jej odpowiednią rangą.

II. Warunki zdobywania odznaki

  1. O odznakę może ubiegać się każdy kto ukończył 7 lat, po spełnieniu warunków określonych niniejszym Regulaminem, również nie będąc członkiem PTTK.
  2. Osoby niepełnoletnie mogą zdobywać odznakę tylko pod opieką osób dorosłych.
  3. Czas zdobywania poszczególnych stopni odznaki nie jest ograniczony.
  4. Wyższe stopnie odznaki można zdobywać bezpośrednio po spełnieniu wymagań na stopień niższy odznaki.
  5. Punkty zdobyte ponad normę, ustaloną dla danego stopnia odznaki, będą zaliczane na poczet odznaki wyższego stopnia.
  6. Dopuszcza się zaliczenie na poczet odznaki udokumentowanych obiektów zwiedzonych przez turystę przed ustanowieniem odznaki i wejściem w życie Regulaminu, w liczbie do 50% na każdy stopień odznaki.
  7. Dokumentacja, o której mowa w pkt. 6. powinna być sporządzona zgodnie z zasadami zawartymi w rozdz. IV. Honorowane będą wszystkie potwierdzenia uzyskane przez turystę w toku zdobywania innych odznak, np. w formie kserokopii odpowiednich stron w książeczkach-kronikach tych odznak.

III. Warunki szczegółowe

  1. Odznakę zdobywa się odwiedzając miejsca związane z osobą króla Jana III Sobieskiego, uczestnicząc w indywidualnych i rodzinnych wędrówkach oraz zbiorowych imprezach turystyczno-krajoznawczych.
  2. Odznakę można zdobywać podczas dowolnych wycieczek, np. krajoznawczych lub autokarowych oraz uprawiając dowolną dyscyplinę turystyki kwalifikowanej.
  3. Podstawą przyznania odznaki jest zwiedzenie ustalonej dla danego stopnia odznaki liczby miejscowości i miejsc wymienionych w kanonie krajoznawczym stanowiącym załącznik do niniejszego Regulaminu oraz zdobycie wymaganej liczby punktów za poznanie obiektów w tych miejscach. Kolejność i dobór zwiedzanych miejsc i obiektów jest dowolna.
    Stopień odznaki Wymagane
    Miejsowości Obiekty Punkty
    Popularny 5 15 100
    Brązowy 10 25 200
    Srebrny 20 30 300
    Złoty 30 50 500
  4. Zaliczane będą również miejscowości i obiekty nieujęte w załączniku do Regulaminu, pod warunkiem udokumentowania ich związku z osobą króla Jana III Sobieskiego.
  5. Zasady punktacji:
    • przebycie odcinka Szlaku Husarii Polskiej (minimum 20 km pieszo lub 50 km rowerem) – po 30 pkt. (za każdy odcinek szlaku o wymaganej długości, w tym również ratalnie, bez powtarzania trasy).
    • zwiedzenie Wiednia (obowiązkowo wzgórze Kahlenberg) – 25 pkt.
    • zwiedzenie miejscowości: Chocim, Lwów, Olesko, Kraków (obowiązkowo Wawel), Warszawa (obowiązkowo kościół oo. kapucynów i pałac w Wilanowie) – po 20 pkt.
    • pozostałe miejscowości poza granicami Polski związane z życiem i działalnością Jana Sobieskiego, wymienione w załączniku do Regulaminu – 15 pkt.
    • pozostałe miejscowości w Polsce związane z życiem i działalnością Jana Sobieskiego, wymienione w załączniku do Regulaminu – 10 pkt.
    • inne miejscowości związane z Janem Sobieskim niewymienione w załączniku do Regulaminu – 7 pkt.
    • pomniki króla Jana III Sobieskiego – 5 pkt.
    • miejsca i obiekty związane z osobą Jana Sobieskiego niewymienione w załączniku do Regulaminu (upamiętnione tablicą, lub udokumentowane w inny sposób) – 3 pkt.
    • miejsca i obiekty wymienione w załączniku do Regulaminu – 2 pkt.
    • obiekty im. Jana III Sobieskiego (szkoły, uczelnie, stowarzyszenia, fundacje, instytucje, obiekty przyrodnicze, obiekty użyteczności publicznej, itp.) oraz tablice i obeliski upamiętniające postać patrona odznaki poza tymi obiektami – 2 pkt.
    • ulice, place, osiedla, parki itp. poświęcone patronowi odznaki – 1 pkt.
  6. Miejscowości, tereny, szlaki i obiekty zaliczone na jeden stopień odznaki nie będą zaliczane na wyższe stopnie odznaki.
  7. Punkty uzyskane podczas zdobywania odznaki mogą być jednocześnie zaliczone na inne odznaki krajoznawcze i odznaki turystyki kwalifikowanej pod warunkiem spełnienia wymagań zawartych w regulaminach tych odznak.

IV. Zasady potwierdzania zadań

  1. Podstawą do ubiegania się o przyznanie odznaki jest książeczka-kronika, wykonana samodzielnie przez zdobywającego odznakę w dowolnej formie.
  2. Dopuszcza się elektroniczną wersję książeczki-kroniki zapisaną na dowolnym nośniku pamięci masowej, np. na płycie CD-R, DVD-R, BD-R, lub w pamięci USB (pendrivie), a także udostępnienie dokumentacji zdobywanej odznaki w inny sposób np. przesłanie e-mailem, lub wskazanie linku do odpowiedniego pliku na dysku zewnętrznym.
  3. W książeczce-kronice należy sporządzić wykaz odbytych wędrówek, który powinien zawierać datę wycieczki, potwierdzenia terenowe lub członków kadry programowej PTTK (przodownicy, przewodnicy, instruktorzy wg posiadanych uprawnień, organizatorzy turystyki – tylko jeżeli byli obecni na danej wycieczce) oraz instruktorów harcerskich, nauczycieli i kierowników wycieczek. Honorowane będą również odciski pieczęci ze zwiedzanych obiektów lub miejscowości, w których się znajdują oraz bilety wstępu.
  4. Potwierdzenia, o których mowa w pkt. 3 mogą być zastąpione opisem obiektu, szkicem, rysunkiem, samodzielnie wykonaną fotografią, lub fotografią turysty na tle zwiedzanego obiektu.
  5. Z obowiązku uzyskania potwierdzeń zwolnieni są wszyscy członkowie kadry programowej PTTK: przewodnicy, przodownicy i instruktorzy oraz organizatorzy turystyki (należy podać rodzaj uprawnień i nr legitymacji).
  6. Z zapisów w książeczce-kronice musi jednoznacznie wynikać, że ubiegający się o odznakę osobiście oglądał i poznał obiekty wymagane regulaminowo.

V. Weryfikacja i przyznanie odznaki

  1. W celu weryfikacji i przyznania odznaki, książeczkę-kronikę należy przesłać na adres korespondencyjny: Roman Henryk Orlicz, ul. Monte Cassino 3 m. 19, 01-121 Warszawa – załączając zaadresowaną kopertę zwrotną na list polecony (bez znaczków) oraz wymaganą opłatę za przesyłkę i odznakę lub potwierdzenie dokonanej wpłaty. 1.Osoba zdobywająca odznakę, przedkładająca książeczkę-kronikę do weryfikacji, ponosi pełną odpowiedzialność za prawdziwość zawartych tam informacji.
  2. Przed przedłożeniem książeczki-kroniki do weryfikacji należy sporządzić zestawienie spełnienia warunków regulaminowych zawierające: datę wycieczki, miejscowość, lokalizację, rodzaj zwiedzanego obiektu oraz punktację.
  3. W przypadku weryfikacji wyższych stopni odznaki należy dołączyć zestawienie spełnienia warunków regulaminowych załączone przy weryfikacji poprzednich stopni odznaki.
  4. Przewiduje się możliwość wykorzystania dla celów krajoznawczych, informacji o królu Janie III Sobieskim oraz związanych z nim miejscowościach, miejscach i obiektach, zawartych w książeczce-kronice odznaki.
  5. Zweryfikowana książeczka-kronika jest zarazem legitymacją posiadanej odznaki i uprawnia do jej nabycia i noszenia.
  6. Odznaka przyznawana w trybie regulaminowym jest odpłatna.
  7. Odznakę można nabyć w wyżej wskazanym miejscu osobiście, lub drogą pocztową. Opłaty pokrywa zamawiający.
  8. Ewidencję zweryfikowanych i przyznanych odznak prowadzi Komisja Weryfikacyjna Odznaki Krajoznawczej PTTK „Śladami Króla Jana III Sobieskiego”.
  9. Zarząd Oddziału Wolskiego PTTK im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie może w drodze uchwały przyznać osobom szczególnie zasłużonym dla turystyki i krajoznawstwa odznakę w dowolnym stopniu honorowo z pominięciem przepisów dotyczących trybu jej zdobywania.
  10. Odznakę przyznaną honorowo wręcza się wraz z pamiątkowym dyplomem bezpłatnie.

VI. Postanowienia końcowe

  1. Zdobywanie odznaki odbywa się na własny koszt i ryzyko. Oddział Wolski PTTK im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie nie ponosi żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody, których można doznać w trakcie zdobywania odznaki, jak również za szkody wyrządzone przez zdobywającego odznakę osobom trzecim.
  2. Oddział Wolski PTTK im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie zastrzega sobie prawo wykorzystania nadesłanych materiałów celem stworzenia ogólnopolskiego wykazu miejsc i obiektów związanych z postacią króla Jana III Sobieskiego.
  3. Interpretacja niniejszego Regulaminu należy wyłącznie do Komisji Weryfikacyjnej Odznaki Krajoznawczej PTTK „Śladami Króla Jana III Sobieskiego” powołanej przez Zarząd Oddziału Wolskiego PTTK im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie.
  4. Decyzje Komisji Weryfikacyjnej Odznaki Krajoznawczej PTTK „Śladami Króla Jana III Sobieskiego” wydane w zakresie jej działania są ostateczne.
  5. Regulamin został uchwalony przez Zarząd Oddziału Wolskiego PTTK im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie w dniu 26 kwietnia 2021 r. i obowiązuje od dnia 1 maja 2021 r. Tym samym traci moc Regulamin z dnia 7 stycznia 2008 r.
  6. Odznaki zdobyte przed dniem 1 maja 2021 r. zachowują swoją ważność.
  7. Osoby, które zaczęły zdobywać odznakę według Regulaminu z 7 stycznia 2008 r. mogą kontynuować zdobywanie danego stopnia odznaki na poprzednio obowiązujących zasadach. Przy zdobywaniu kolejnych stopni odznaki obowiązują zapisy niniejszego Regulaminu.

Regulamin opracował Roman Henryk Orlicz – Instruktor Krajoznawstwa Polski (IKP), Instruktor Ochrony Przyrody (IOP) i Przodownik Turystyki Pieszej (PTP) II st.

Wszelkich informacji o odznace udziela autor, tel. (+48-0) 501-094-576, e-mail: romi@o2.pl

Załącznik 1

Źródło

I. Szlak Husarii Polskiej

Szlak biegnie wzdłuż trasy przemarszu wojska króla Jana III Sobieskiego podążającego w 1683 r. na odsiecz Wiednia: Będzin (0 km) – Będzin-Grodziec (6 km) – Dąbrówka Wielka (13 km) – Bytom (20 km) – Piekary Śląskie (26 km) – Orzech (36 km) – Nakło Śląskie (40 km) – Tarnowskie Góry (44 km) – Repty Stare (48 km) – Zabrze (55 km) – Gliwice (65 km) – Żernica (72 km) – Nieborowice (73 km) – Pilchowice (77 km) – Stanica (81 km) – Rudy (96 km) – Nędza (110 km) – rez. „Łężczok” – Racibórz (135 km) – Pietrowice Wielkie (147 km) – Krzanowice (156 km); oznakowanie – kolor czerwony, długość trasy – 156 km.

II. Miejscowości i obiekty zagraniczne

A) Austria
  1. Mariazell, Styria – bazylika z figurą Matki Boskiej [znana jako Wielka Matka Łaskawa Austrii, Można Pani Węgier oraz Matka Narodów Słowiańskich]; król Jan III Sobieski przypisywał Jej wstawiennictwu zwycięstwo pod Wiedniem.
  2. Schwechat k/Wiednia – miejsce spotkania króla Jana III Sobieskiego z cesarzem Leopoldem I po bitwie pod Wiedniem; kolumna upamiętniająca to spotkanie.
  3. Stetteldorf am Wagram k/Tulln – zamek; 3.09.1683 r. król Jan III Sobieski brał tu udział w posiedzeniu wielkiej rady wojennej, przed bitwą pod Wiedniem [wręczono mu wtedy buławę marszałkowską wojsk cesarskich jako symbol naczelnego dowództwa armii chrześcijańskiej].
  4. Wiedeń – wzgórze Kahlenberg, klasztor kamedułów, kościół św. Józefa z kaplicą Jana Sobieskiego, tablica pamiątkowa, pałac księcia Eugeniusza Sabaudzkiego [Belweder], katedra św. Szczepana [Stephansdom], kościół św. Karola Boromeusza, zespół pałacowo-ogrodowy Hofburg; miejsce bitwy stoczonej 12.09.1683 roku pomiędzy wojskami polsko-austriacko-niemieckimi, pod dowództwem Jana III Sobieskiego, a armią Imperium Osmańskiego pod wodzą wezyra Kara Mustafy; Turcja nie podniosła się już po tym uderzeniu i przestała stanowić zagrożenie dla ówczesnej Europy.
B) Belgia
  1. Antwerpia, Flandria – Stare Miasto, rynek, ratusz [Grote Markt], katedra NMP, kościół oo. Jezuitów św. Karola Boromeusza, kościół św. Jakuba, kościół św. Pawła, Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych, zamek Het Steen n/Skaldą.
  2. Bruksela – Grand Place, ratusz [Hôtel de Ville], Dom Króla [Maison du Roi; ob. Muzeum Miejskie], katedra św. Michała i Guduli, kościół oo. Karmelitów Bosych, kościół Notre Dame du Sablon, Czarna Wieża [Tour Noir], Manneken pis (Siusiający chłopiec) – figurka-fontanna symbol Brukseli, Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych.
C) Czechy
  1. Ołomuniec, Morawy – rynek, zamek, kościół św. Maurycego, kościół św. Michała, katedra św. Wacława, grobowiec św. Jana Sarkandra; król Jan III Sobieski modlił się przy grobie ks. Jana Sarkandra podczas wyprawy wiedeńskiej.
  2. Opawa, Śląsk Cieszyński – kościół Wniebowzięcia NMP, kościół św. Wacława oo. Dominikanów, klasztor i kościół św. Ducha oo. Franciszkanów, wieża d. ratusza, król Jan III Sobieski zatrzymał się tu w drodze do Wiednia.
D) Francja

O pobycie we Francji późniejszego monarchy istnieje wiele legend. Pewne są następujące fakty: Jan Sobieski przekroczył francuską granice 6 czerwca 1646 r. pod Cambrai, od 9 czerwca 1646 r. do 1 maja 1647 r. bawił w Paryżu, potem przybył tu raz jaszcze na krótki czas w końcu sierpnia. W międzyczasie przewędrował całą Francję pieczołowicie opracowaną trasą: z Paryża do Orleanu, Blois i Tours, przez Chartres i Angers do Nentes i La Rochelle, stamtąd do Poitiers, Lusignan, Bordeaux, przez Montauban i Tuluze do Narbonne i Carcassonne, dalej do Perpignan, Montpellier, Nimes, Aix, Tulonu i Avignon, do Orange, Valence, Grenoble i Chambery. Tydzień przebywał w Lyonie, następnie w Nevers, które zyskało tak wielkie znaczenie w jego życiu; z Paryża pojechał wreszcie przez Rouen i Dieppe, Hawr i Amiens do Calais, gdzie zaokrętował się do Anglii.

  1. Angers, Kraj Loary – zamek warowny, opactwo Ronceray, katedra Saint Maurice, kościół St. Martin, kościół St. Serge, szpital św. Jana [ob. Muzeum Archeologiczne], pałac biskupi, opactwo Saint Aubin.
  2. Awinion, Prowansja – Pałac Papieski [największa gotycka budowla w Europie], katedra Notre Dame des Doms, mury obronne, kościół St. Ruf, kościół St. Didier z ołtarzem Drogi Krzyżowej, kościół Notre Dame la Principale, kościół St. Pierre, kościół St. Agricol, Most Awinioński [Saint Benezet] na Rodanie, wieża króla Filipa V, d. pałac arcybiskupi [tzw. Petit Palais].
  3. Blois, Centre – zamek należący do słynnej grupy zamków nad Loarą [odbywają się tu spektakle „Światło i dźwięk”], katedra St. Louis, pawilon Anny de Bretagne.
  4. Bordeaux, Akwitania – mury obronne, bramy miejskie, katedra St. Andre, kościół St. Seurin, kościół St. Michel.
  5. Calais, Nord-Pas-de-Calais – twierdza, ruiny gotyckiego kościoła Notre Dame, port pasażerski, latarnia morska; Jan Sobieski zaokrętował się tu na statek do Anglii.
  6. Carcassonne, Langwedocja-Roussillon – miasto obronne [Cité] na wzgórzu, mury obronne z basztami, bramami i barbakanem, zamek, kościół St. Nazaire, dolne miasto [Ville basse], kościół St. Michel, kościół St. Vincent.
  7. Chartres, Centre – ratusz, słynna gotycka katedra Notre Dame pw. NMP wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury i Przyrody UNESCO [wew. największy w Europie labirynt]; kościół St. Martin au Val, kościół St. Pierre, pałac biskupi [ob. muzeum].
  8. Fontainebleau, Ile de France – zespół pałacowo-ogrodowy wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury i Przyrody UNESCO.
  9. Grenoble, Rodan-Alpy – ratusz, katedra Notre Dame, kościół St. Laurent z kryptą, kościół St. André, kościół St. Louis.
  10. Lyon, Rodan-Alpy – ruiny teatru, odeonu, amfiteatru i akweduktów, ratusz, bazylika oo. Benedyktynów Saint Martin d'Ainay, katedra św. Jana, kościół św. Bonawentury, kościół św. Ireneusza z Lyonu.
  11. Montpellier, Langwedocja-Roussillon – kościół Notre Dame des Tables, katedra St. Pierre, wieża, uniwersytet, Promenade du Peyrou [tarasowe założenie ogrodowe z akweduktem, bramą triumfalną i pomnikiem konnym Ludwika XIV], ogród botaniczny [najstarszy we Francji].
  12. Nantes, Kraj Loary – zamek książąt bretońskich [ob. Muzeum Historii Miasta], katedra św. Piotra i Pawła, kościół Niepokalanego Poczęcia.
  13. Nevers, Burgundia – katedra St. Cyr et Ste Juliette, kościół St. Etienne, kościół St. Pierre, pałac książęcy.
  14. Orlean, Centre – ratusz, katedra św. Krzyża, kościół St. Aignan, kościół St. Pierre du Martroi, kościół St. Aignan, kościół Notre Dame de Recouvrance, pałac biskupi.
  15. Paryż – Katedra Notre Dame, Bazylika Sacré Coeur [Serca Jezusowego] na wzgórzu Montmartre, Łuk Triumfalny, Panteon, Palais Royal [d. rezydencja kardynała Armanda Jeana Richelieu; ob. siedziba francuskiej Rady Stanu, Rady Konstytucyjnej i Ministerstwa Kultury, połączony z francuskim Teatrem Narodowym], Pałac Luwr z ogrodem Tuilerii, Sorbona, Pola Elizejskie, Montparnasse, Lasek Buloński, Ogród Luksemburski, Opera Garnier.
  16. Perpignan, Langwedocja-Roussillon – d. stolica Królestwa Majorki, ratusz, pałac królów Majorki, cytadela, katedra St. Jean, kościół St. Jean le Vieux, kościół St. Jacque, forteca Le Castillet, giełda La Loge.
  17. Saumur, Kraj Loary – ratusz, kościół Notre Dame de Nantilly, kościół St. Pierre, kościół Nicolas, zamek warowny n/Loarą.
  18. Tours, Centre – pozostałości budowli z kościoła opackiego św. Marcina, katedra St. Gatien, kościół St. Julien, kościół St. Saturnin, kościół Notre Dame la Riche.
  19. Tulon, Prowansja – ratusz, katedra Sainte Marie Majeure, Tour Royale [ob. muzeum], wieża de la Mitre.
  20. Tuluza, Midi-Pyrénées – katedra St. Etienne, kościół pielgrzymkowy opactwa oo. Benedyktynów St. Sernin, klasztor i kościół Jakobinów, kościół Notre Dame du Taur.
E) Holandia:
  1. Amsterdam – Pałac Królewski [ratusz], waga miejska, kościół Oude Kerk, kościół Nieuwe Kerk, Montelbaanstoren [wieża].
  2. Delft – Stare Miasto, rynek, ratusz, Oude Kerk [Stary Kościół], Nieuwe Kerk [Nowy Kościół], Prinsenhof [d. klasztor – rezydencja Wilhelma I Orańskiego; ob. muzeum].
  3. Haga – ratusz, zespół pałacowy Binnenhof, Sala Rycerska, Mauritshuis – muzeum sztuki, katedra St. Jacobskerk, kościół Groote Kerk, Madurodam [miasteczko modeli najcenniejszych zabytków architektury Holandii]; Jan Sobieski studiował tu m. in. naukę o fortyfikacji.
  4. Lejda – ratusz, uniwersytet, Biblioteka Uniwersytecka, obserwatorium astronomiczne.
  5. Rotterdam – kościół św. Wawrzyńca, dom Schielandshuis [ob. Muzeum Historyczne].
  6. Utrecht – Stare Miasto, katedra, Dom Toren [Wieża Katedralna], kościół św. Jana, kościół św. Piotra, kościół św. Mikołaja, kościół św. Jakuba, kościół i klasztor św. Katarzyny [ob. muzeum], dom papieża Hadriana VI.
F) Litwa:
  1. Wilno – Stare Miasto, Ostra Brama [Aušros Vartai], kaplica NMP Wileńskiej z obrazem MB Ostrobramskiej, Cerkiew Trójcy Świętej, ratusz, kościół św. Kazimierza, Pałac Paców, kościół św. Mikołaja, Uniwersytet Wileński, kościół św. Jana, katedra św. Stanisława, baszta Giedymina.
G) Niemcy:
  1. Berlin – kościół Marienkirche, pałac myśliwski Grünewald [ob. muzeum], arsenał.
  2. Bremervörde, Dolna Saksonia – zamek warowny Vörde, Muzeum Reginalne.
  3. Frankfurt n/Menem, Hesja – Stare Miasto, Römerberg, ratusz Römer, kościół św. Mikołaja, Steinernes Haus [Kamienny Dom; ob. galeria sztuki], katedra św. Bartłomieja, kościół św. Justyna.
  4. Halberstadt, Saksonia-Anhalt – rynek, ratusz, katedra św. Stefana i Sykstusa, kościół św. Pawła, kościół NMP i św. Maurycego, pozostałości dawnych murów miejskich.
  5. Hamburg – Stare Miasto, kościół św. Piotra, kościół św. Jakuba, kościół św. Katarzyny, Muzeum Historii Miasta, planetarium.
  6. Lipsk, Saksonia – Stare Miasto, ratusz [Altes Rathaus], budynek wagi [Alte Waage], sukiennice [Gewandhaus], Dom Królewski [Königshaus], kościół św. Mikołaja, kościół św. Tomasza z grobowcem Jana Sebastiana Bacha, zabytkowe domy ze słynną Piwnicą Auerbacha, pomnik Bitwy Narodów.
  7. Wolfenbüttel, Dolna Saksonia – Stare Miasto, ratusz, zamek książęcy, Biblioteka Księcia Augusta, fara miejska pw. Błogosławionej Marii Dziewicy, kościół Św. Trójcy; Jan Sobieski wiele uwagi poświęcił pięknej i zasobnej bibliotece zamkowej.
H) Słowacja:
  1. Sturovo [d. Parkany] – miasto nad Dunajem, przy granicy z Węgrami – miejsce dwóch bitew stoczonych przez Jana III Sobieskiego z Turkami w 1683 r.
I) Turcja:
  1. Stambuł [d. Konstantynopol] – Kościół Mądrości Bożej [Hagia Sofia], kościół Jana ze Studionu, kościół św. Ireny, Pałac Topkapi [d. rezydencja sułtanów], Błękitny Meczet [wł. Meczet Sułtana Ahmeda], Hipodrom; Jan Sobieski przebywał tu z poselstwem polskim od 29.03 do 21.05.1654 r.
J) Ukraina:
  1. Beresteczko, obwód wołyński – miejsce bitwy stoczonej w dniach 28-30.06.1651 r. w trakcie powstania Chmielnickiego; Jan Sobieski brał udział w bitwie w randze pułkownika i został ciężko raniony w głowę.
  2. Bracław, obwód winnicki – miejsce bitwy; podczas walk z Kozakami Piotra Doroszenki, który wypowiedział posłuszeństwo Rzeczypospolitej i związał się z Turcją, 26.08.1671 r. hetman wielki koronny Jan Sobieski rozbił tu wojska kozacko-tatarskie.
  3. Chocim [Chotyn], obwód czerniowiecki – twierdza i zamek nad Dniestrem, cerkiew garnizonowa św. Aleksandra Newskiego; miejsce bitwy wojsk Rzeczpospolitej z wojskami Imperium Osmańskiego; 11.11.1673 r. wojska koronne i litewskie pod dowództwem hetmana wielkiego koronnego Jana Sobieskiego odniosły zwycięstwo nad wojskami tureckimi pod wodzą Husejna Paszy; triumf ten przyniósł Janowi Sobieskiemu sławę w świecie i koronę Rzeczypospolitej.
  4. Cudnów [Czudniw], obwód żytomierski – miejsce kapitulacji armii rosyjskiej Wasyla Szeremietiewa; Jan Sobieski był jednym z czterech komisarzy królewskich, którzy po zwycięstwie nad Jerzym Chmielnickim 17.10.1660 r. podpisali tu układy z kozakami.
  5. Komarno, obwód lwowski – kościół Narodzenia NMP; miejsce zwycięskiej bitwy stoczonej 9.10.1672 r. pomiędzy wojskami Jana III Sobieskiego i oddziałami tatarskimi sułtana Nuraddyna.
  6. Lubar, obwód żytomierski – miejsce bitwy z wojskami rosyjskimi 14-27.09.1660 r. podczas wojny polsko-rosyjskiej.
  7. Lesienice k/Lwowa, obwód lwowski – miejsce bitwy stoczonej 24.08.1675 r. podczas wojny polsko-tureckiej.
  8. Lwów – Stare Miasto, rynek, ratusz, Kamienica Królewska [d. rezydencja Jana III Sobieskiego], bazylika archikatedralna Wniebowzięcia NMP [zwana Katedrą Łacińską] z obrazem Matki Boskiej Łaskawej, przed którym król Jan Kazimierz złożył słynne śluby narodowe, obierając Matkę Bożą Królową Korony Polskiej, sobór św. Jura, klasztor i kościół oo. Bernardynów, kościół oo. Dominikanów, Lwowska Galeria Sztuki, obraz Artura Grottgera „Spotkanie Jana III Sobieskiego z cesarzem Leopoldem I pod Schwechat”.
  9. Ochmatów, obwód czerkaski – miejsce bitwy z połączoną armią rosyjsko-kozacką podczas wojny z Rosją w 1655 r.
  10. Olesko, obwód lwowski – miejsce urodzenia Jana Sobieskiego; zamek książąt halicko-wołyńskich, obraz Marcina Altomontego „Sobieski pod Wiedniem”, filia Lwowskiej Galerii Sztuki, klasztor i kościół oo. Kapucynów, kościół parafialny Św. Trójcy [ob. w gestii cerkwi prawosławnej].
  11. Podhajce, obwód tarnopolski – miejsce bitwy stoczonej 6-16.10.1667 r. podczas wojny polsko-kozacko-tatarskiej; Jan Sobieski pobił tu pięciokrotnie liczniejszych Kozaków i Tatarów pod wodzą hetmana Piotra Doroszenki.
  12. Pomorzany, obwód lwowski – d. majątek Sobieskich [najpierw Jakuba, później Jana]; rynek, ratusz, ruiny zamku.
  13. Stryj, obwód lwowski – kościół Narodzenia Matki Bożej, kościół św. Marii Magdaleny; Jan Sobieski sprawował urząd starosty stryjeńskiego.
  14. Zborów, obwód tarnopolski – miejsce bitwy stoczonej w dniach 15-16.08.1649 r. w czasie powstania Chmielnickiego; Jan Sobieski jako rotmistrz, na czele własnej chorągwi husarskiej przeszedł chrzest bojowy.
  15. Złoczów, obwód lwowski – dawna posiadłość Sobieskich i Radziwiłłów; zamek [ob. muzeum], kościół Wniebowzięcia NMP, cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego.
  16. Żółkiew, obwód lwowski – ulubiona rezydencja Jana Sobieskiego; rynek, zamek, zespół klasztorny oo. Bazylianów, cerkiew Św. Trójcy, kościół farny św. Wawrzyńca i Stanisława z grobowcami Jakuba i Konstantego Sobieskich, kościół podominikański, gdzie spoczęły zwłoki matki króla Jana III Sobieskiego Zofii Teofili z Daniłowiczów – fundatorki kościoła.
  17. Żurawno, obwód lwowski – miejsce bitwy stoczonej w dniach 25.09-14.10.1676 r. pomiędzy 20. tys. armią polską dowodzoną przez króla Jana III Sobieskiego i 140. tys. armią turecko-tatarską; pomnik upamiętniający zwycięską bitwę.
  18. Żwaniec, Podole, obwód chmielnicki – miejsce bitwy z Tatarami w 1653 r.; Jan Sobieski uczestniczył w bitwie w randze pułkownika chorągwi kozackiej; następnie brał udział w rokowaniach i był zakładnikiem strony polskiej.
K) Wielka Brytania:
  1. Canterbury, hrab. Kent – ruiny opactwa św. Augustyna, kościół parafialny św. Marcina, katedra Chrystusa [siedziba arcybiskupa Kościoła Anglikańskiego], pałac Tudorów.
  2. Dover, hrab. Kent – zamek z wieżą, kościół St. Mary.
  3. Londyn – Tower of London, katedra św. Pawła, Pałac Westminsterski i Big Ben [Gmach Parlamentu i wieża zegarowa], Opactwo Westminsterskie [kolegiata św. Piotra], Pałac Buckingham, Hyde Park, pałac kardynała Wolseya.
  4. Oksford, hrab. Oxfordshire – Uniwersytet Oksfordzki [najstarszy anglojęzyczny uniwersytet na świecie], Bodleian Library [Biblioteka Uniwersytecka], zespół kolegiów uniwersyteckich, kościół NMP [kościół uniwersytecki], katedra Chrystusa, kościół św. Piotra, Carfax Tower [wieża], klasztor oo. Dominikanów.
  5. Rochester, hrab. Kent – ruiny Zamku Królewskiego, pozostałości murów miejskich, katedra św. Andrzeja, kościół św. Mikołaja.
  6. Windsor, hrab. Berkshire [w regionie miejskim Londynu] – Zamek Królewski [Windsor Castle].

III. Miejscowości i obiekty w Polsce

  1. Alwernia, pow. chrzanowski, woj. małopolskie – zespół klasztorny oo. Bernardynów wzorowany na włoskiej pustelni La Verna, kościół p.w. Stygmatów św. Franciszka z cudownym obrazem Ecce Homo; król Jan III Sobieski odwiedził klasztor w 1676 r.
  2. Bartków k/Zagnańska, woj. świętokrzyskie – dąb „Bartek”; według legendy król Jan III Sobieski odpoczywał tu wracając spod Wiednia, a w dziupli drzewa schował butelkę wina i szablę turecką.
  3. Będzin, woj. śląskie – Zamek Piastowski, kościół parafialny Św. Trójcy, tablica upamiętniająca pobyt króla Jana III Sobieskiego w drodze pod Wiedeń w 1683 r. [król przyjął tu wysłannika cesarza austriackiego, generała Caraffę], kościół cmentarny św. Tomasza, kolumna Jana III Sobieskiego.
  4. Bobolice, woj. śląskie – ruiny zamku [ob. własność prywatna, w trakcie odbudowy]; w 1683 r. gościł tu Jan III Sobieski; król musiał jednak spać w namiocie, gdyż budowla była już mocno zrujnowana.
  5. Bytom, woj. śląskie – Stare Miasto, rynek, kościół Wniebowzięcia NMP, kościół św. Wojciecha [d. św. Mikołaja].
  6. Cieszanów k/Lubaczowa, woj. podkarpackie – miejsce bitwy stoczonej 6.10.1672 r. z Tatarami; pomnik ku czci króla Jana III Sobieskiego.
  7. Cieszyn, woj. śląskie – rynek, tablica pamiątkowa.
  8. Czerwińsk n/Wisłą, woj. mazowieckie – Sanktuarium Królowej Mazowsza Zwycięskiej Matki Pocieszenia, klasztor kk. Salezjanów, bazylika Zwiastowania NMP z obrazem MB Czerwińskiej, przed którym modlił się król Jan III Sobieski.
  9. Częstochowa – Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Jasnogórskiej, klasztor oo. Paulinów na Jasnej Górze, bazylika Znalezienia Krzyża Świętego i Narodzenia NMP, kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej, Bastion św. Rocha z trofeami wojennymi podarowanymi przez króla Jana III Sobieskiego; stąd po modlitwie przed cudownym obrazem Czarnej Madonny Jan III Sobieski wyruszył pod Wiedeń.
  10. Falenty, pow. pruszkowski, woj. mazowieckie – pałac Zygmunta Opackiego [ob. Instytut Melioracji i Użytków Zielonych i Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Rozwoju Regionalnego]; król Jan III Sobieski zatrzymał się tu w drodze na odsiecz Wiedniowi.
  11. Gdańsk – Główne Miasto, Bazylika Mariacka Wniebowzięcia NMP, Ratusz Głównego Miasta, kościół św. Jana, kościół św. Mikołaja, Kaplica Królewska, Dwór Artusa, Fontanna Neptuna, Żuraw [ob. siedziba Centralnego Muzeum Morskiego], Brama Mariacka, Wielka Zbrojownia, Stare Miasto, kościół św. Katarzyny, kościół św. Brygidy, Ratusz Starego Miasta, Wielki Młyn, pomnik króla Jana III Sobieskiego [przeniesiony z Lwowa], Stare Przedmieście, kościół Św. Trójcy, klasztor pofranciszkański [ob. Muzeum Narodowe ze słynnym tryptykiem Hansa Memlinga Sąd Ostateczny], bazylika archikatedralna Trójcy Św., NMP i św. Bernarda w Oliwie, kościół św. Ignacego w Starych Szkotach, Twierdza Wisłoujście, Trójmiejski Park Krajobrazowy; rok po koronacji (1677 r.) Jan III Sobieski przebywał tu dłuższy czas m. in. prowadząc obserwacje nieba wspólnie z Janem Heweliuszem w jego obserwatorium astronomicznym.
  12. Gdynia – osiedle Kolibki [d. majątek Sobieskich], zespół dworsko-krajobrazowy z Parkiem Marysieńki, Trójmiejski Park Krajobrazowy.
  13. Gidle, pow. radomszczański, woj. łódzkie – zespół klasztorny oo. Dominikanów, kościół Wniebowzięcia MB z figurą Matki Bożej Gidelskiej, muzeum przyklasztorne, dwa stoły dębowe wykonane na okoliczność wizyty króla Jana III Sobieskiego jadącego pod Wiedeń.
  14. Gliwice, woj. śląskie – Stare Miasto, rynek ratusz, Zamek Piastowski, kościół parafialny Wszystkich Świętych, kościół parafialny Podwyższenia Krzyża Świętego, klasztor oo. Redemptorystów; król Jan III Sobieski gościł tu w drodze do Wiednia.
  15. Gniew, pow. tczewski, woj. pomorskie – Stare Miasto, rynek, zamek krzyżacki [d. siedziba komtura], Pałac Marysieńki [budowla powstała w czasie, gdy starostą gniewskim był hetman Jan Sobieski; ob. hotel], kościół parafialny św. Mikołaja.
  16. Grabina n/jez. Górskim, pow. płocki, woj. mazowieckie – Dęby Sobieskiego – pomniki przyrody [według podania pod nimi odpoczywać miał król Jan III Sobieski].
  17. Horyniec-Zdrój, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie – klasztor i kościół oo. Franciszkanów, dawny teatr dworski [ob. Gminny Ośrodek Kultury], Pałac Ponińskich [d. zameczek myśliwski, ob. sanatorium Metalowiec]; Jan III Sobieski bywał tu na polowaniach.
  18. Hrubieszów, woj. lubelskie – d. zespół klasztorny oo. Dominikanów, kościół św. Mikołaja Bpa, kościół św. Stanisława Kostki [d. cerkiew św. Mikołaja]; hetman Jan Sobieski w wyprawie na czambuły tatarskie bije tu Tatarów w miejscu, które ludność nazywa „Tatarską Górą”.
  19. Jarosław, woj. podkarpackie – Stare Miasto, rynek, kamienica pod nr 11, tablica pamiątkowa ku czci Jana III Sobieskiego, sanktuarium Matki Bożej Bolesnej, klasztor i bazylika oo. Dominikanów, obraz „Jan III Sobieski wyruszający pod Wiedeń”, kolegiata Bożego Ciała [d. kościół św. Jana], klasztor ss. Benedyktynek, kościół św. Mikołaja i św. Stanisława Bpa.
  20. Kampinos, pow. warszawski zachodni, woj. mazowieckie – kościół parafialny Wniebowzięcia NMP, zespół dworsko-parkowy; stąd król Jan III Sobieski wyruszał na łowy.
  21. Koszęcin, pow. lubliniecki, woj. śląskie – rynek, zespół pałacowo-parkowy [ob. siedziba Państwowego Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”], kościół Św. Trójcy; w drodze do Wiednia gościł tu król Jan III Sobieski, który pozostawił na zamku królową Marysieńkę.
  22. Kraków – Stare Miasto, rynek, ratusz, Sukiennice, kościół św. Wojciecha, Kościół Mariacki Wniebowzięcia NMP, tablica upamiętniająca 200-lecie odsieczy wiedeńskiej, kościół śś. Piotra i Pawła, Zamek Królewski na Wawelu, Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu – portret Jana III Sobieskiego Daniela Schultza, wieża Sobieskiego, bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława [miejsce koronacji Jana III Sobieskiego], krypta św. Leonarda, sarkofagi króla Jana III Sobieskiego i królowej Marii Kazimiery, Brama Floriańska, Barbakan, kolegiata św. Floriana, Dom Jana Matejki Oddział Muzeum Narodowego – obraz „Jan III Sobieski wręcza kanonikowi Denhoffowi list do papieża z wiadomością o zwycięstwie nad Turkami pod Wiedniem”, Uniwersytet Jagielloński, Collegium Maius [ob. Muzeum UJ], kościół akademicki św. Anny, bazylika św. Franciszka z Asyżu oo. Franciszkanów, klasztor i kościół Św. Trójcy oo. Dominikanów, klasztor i bazylika św. Michała Archanioła i św. Stanisława BM oo. Paulinów na Skałce, sanktuarium MB „Piaskowej” – Pani Krakowa, klasztor i bazylika Nawiedzenia NMP oo. Karmelitów na Piasku, sanktuarium Matki Wolności, kościół ss. Prezentek śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty z obrazem Świętojańskiej MB od Wykupu Niewolników, przed którym 23.02.1684 r. modlił się król Jan III Sobieski, dziękując Maryi za odniesione zwycięstwo pod Wiedniem, I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego [d. Gimnazjum św. Anny, znane też jako Kolegium Nowodworskie; najstarsza w Polsce publiczna szkoła średnia o charakterze świeckim, do której uczęszczał Jan Sobieski] – pl. Na Groblach 9, klasztor i kościół Wniebowzięcia NMP oo. Kamedułów na Bielanach.
  23. Krasnobród, pow. zamojski, woj. lubelskie – zespół klasztorny oo. Dominikanów [ob. Muzeum Wsi Krasnobrodzkiej], kościół Nawiedzenia NMP [wewnątrz tzw. ołtarz soborowy z ante-pedium pochodzącym z ołtarza prywatnej kaplicy króla Jana III Sobieskiego], kapliczka „Na wodzie", zespół pałacowo-parkowy, Pałac Leszczyńskich, Krasnobrodzki Park Krajobrazowy, kaplica św. Rocha; stąd Jan III Sobieski pisał swoje listy do ukochanej żony Marii Kazimiery; tutaj 10.08.1672 r. wydał uniwersał wzywający szlachtę do obrony przed Turkami; stąd też wyruszył przeciw Tatarom, doprowadzając do wygranej bitwy pod Narolem.
  24. Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie – zespół pałacowy Denhoffów, pustelnia Denhoffa, kaplica Sobieskiego [tzw. „Grota Sobieskiego”, w której król odpoczywał podczas odsieczy wiedeńskiej].
  25. Lubaczów, woj. podkarpackie – wzgórze zamkowe, pozostałości zamku, spichlerz [ob. Muzeum Regionalne]; w 1672 r. hetman Jan Sobieski rozbił tu czambuł tatarski.
  26. Łańcut, woj. podkarpackie – Zamek Lubomirskich, powozownia, kościół farny; Jan Sobieski opuściwszy szeregi szwedzkie zgłosił się tu pod komendę Stefana Czarnieckiego i odtąd walczył pod komendą Jerzego Lubomirskiego.
  27. Łowicz, woj. łódzkie – Stary Rynek, bazylika katedralna Wniebowzięcia NMP i św. Mikołaja, Brama Prymasowska, gmach pomisjonarski [obecnie muzeum], klasztor ss. Bernardynek, kościół NMP i św. Klary, kościół oo. Pijarów Matki Bożej Łaskawej, kościół Św. Ducha, ruiny zamku prymasowskiego; Jan Sobieski bywał tu często jako hetman, a jako król był tu trzykrotnie w latach 1691-1693; stąd król Jan III Sobieski wyruszył na wojnę z Turkami.
  28. Malbork, woj. pomorskie – zamek krzyżacki n/Nogatem, Muzeum Zamkowe; w czasie wielkiej powodzi na Żuławach w 1676 r. zatrzymał się tu Jan III Sobieski.
  29. Mirów, pow. myszkowski, woj. śląskie – ruiny zamku; król Jan III Sobieski w 1683 r. przejeżdżał tędy w drodze do Wiednia.
  30. Narol k/Tomaszowa Lubelskiego, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie – kościół parafialny Narodzenia NMP, rynek, ratusz, kamień upamiętniający rozgromienie przez Jana Sobieskiego w 1672 r. watahy Tatarów i uwolnienie dwutysięcznego jasyru.
  31. Nieborów, pow. łowicki, woj. łódzkie – Muzeum w Nieborowie i Arkadii – Oddział Muzeum Narodowego w Warszawie, Pałac Radziwiłłów – portret króla Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery Sobieskiej z synem Jakubem nieznanego autora.
  32. Niepołomice, pow. wielicki, woj. małopolskie – Zamek Królewski, kościół parafialny pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników.
  33. Oława, woj. dolnośląskie – zamek; d. majątek królewicza Jakuba Sobieskiego – syna króla Jana III Sobieskiego.
  34. Pabianice, woj. łódzkie – Stary Rynek, Dwór Kapituły Krakowskiej, muzeum, kościół św. Mateusza.
  35. Pelplin, pow. tczewski, woj. pomorskie – opactwo cystersów, bazylika katedralna NMP, św. Bernarda i św. Stanisława; Jan Sobieski gościł tu dwukrotnie: w 1668 r. jako hetman wielki koronny i w 1677 r. już jako monarcha.
  36. Piekary Śląskie, woj. śląskie – Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej, bazylika NMP i św. Bartłomieja, tablica pamiątkowa, Kalwaria Piekarska na wzgórzu Cerkwica, kościół Zmartwychwstania Pańskiego, Kopiec Wyzwolenia.
  37. Pilaszkowice, pow. świdnicki, woj. lubelskie – zespół dworsko-parkowy, kapliczka; d. majątek rodu Sobieskich.
  38. Pilaszków, pow. warszawski zachodni, woj. mazowieckie – pałac, Muzeum Dworu Polskiego; bywał tu król Jan III Sobieski.
  39. Płock – Stare Miasto, Muzeum Mazowieckie – obraz Wojciecha Gersona „Pożegnanie Jana III z rodziną przed wyprawą wiedeńską”.
  40. Płonka Kościelna k/Łap, pow. białostocki, woj. podlaskie – kościół św. Michała Archanioła z obrazem MB Płonkowskiej „Królowej Młodzieży”; Jan III Sobieski pielgrzymował tu trzykrotnie.
  41. Puszcza Mariańska, pow. żyrardowski, woj. mazowieckie – klasztor i kościół kk. Marianów, kościół Niepokalanego Poczęcia NMP; 10.08.1683 r. król Jan III Sobieski zatrzymał się tu na odpoczynek w drodze do Wiednia.
  42. Racibórz, woj. śląskie – rynek, kościół Wniebowzięcia NMP, kościół św. Jakuba Starszego, Zamek Piastowski, kaplica św. Tomasza z Canterbury.
  43. Radom – Stare Miasto, kościół św. Wacława, Nowe Miasto, Zamek Królewski [ob. plebania], kościół farny św. Jana Chrzciciela, klasztor oo. Bernardynów, kościół św. Katarzyny; wiosną 1646 r. Jan Sobieski podróżując razem z bratem Markiem do zachodniej Europy zawitał do grodu nad Mleczną.
  44. Radziejowice, pow. żyrardowski, woj. mazowieckie – zespół pałacowo-parkowy: Pałac Radziejowskich, zameczek, dworek modrzewiowy, domek szwajcarski, d. kuźnia, park krajobrazowy.
  45. Rudy, pow. raciborski, woj. śląskie – pocysterski zespół klasztorno-pałacowy, park krajobrazowy, przyklasztorny kościół Wniebowzięcia NMP z obrazem Matki Boskiej Pokornej.
  46. Rzucewo k/Pucka, woj. pomorskie – zespół pałacowo-parkowy, Zamek „Jan III Sobieski”; aleja lipowa [tzw. Aleja Sobieskiego, którą wg tradycji sadził sam Jan Sobieski, w czasie gdy właścicielką wsi była jego siostra Katarzyna]; monarcha kilkakrotnie odwiedził tutejsze dobra i uczestniczył w polowaniach.
  47. Skierniewice – zespół pałacowo-parkowy, pałac arcybiskupów gnieźnieńskich, park pałacowy kościół św. Jakuba Apostoła; w 1672 r. gościł tu hetman wielki koronny Jan Sobieski.
  48. Skrzatusz, pow. pilski, woj. wielkopolskie – sanktuarium Bolesnej MB Skrzatuskiej, kościół Wniebowzięcia NMP z łaskami słynącą figurą Matki Bożej Bolesnej; w 1680 r. do sanktuarium przybył król Jan III Sobieski, by modlić się o zwycięstwo nad Turkami.
  49. Sobieszyn k/Dęblina, pow. rycki, woj. lubelskie – kościół Podwyższenia Krzyża Świętego; d. posiadłość rodu Sobieskich.
  50. Sopot – średniowieczne grodzisko [ob. skansen archeologiczny – oddział Muzeum Archeologicznego w Gdańsku], kościół św. Jerzego [d. św. Zbawiciela], Trójmiejski Park Krajobrazowy; Jan III Sobieski przebywał tu jako właściciel sąsiednich Kolibek.
  51. Stalowa Wola-Rozwadów, woj. podkarpackie – Zamek Lubomirskich [ob. Muzeum Regionalne], klasztor i kościół oo. Kapucynów, pomnik upamiętniający 300-lecie nadania praw miejskich z popiersiem Jana III Sobieskiego.
  52. Staniątki, pow. wielicki, woj. małopolskie – klasztor ss. Benedyktynek, kościół NMP i św. Wojciecha z obrazem Matki Bożej Bolesnej.
  53. Starogard Gdański, Kociewie, woj. pomorskie – rynek, ratusz, mury obronne z basztami, kościół farny św. Mateusza, kościół parafialny św. Katarzyny.
  54. Stary Sącz, pow. nowosądecki, woj. małopolskie – rynek, klasztor ss. Klarysek założony przez księżną Kingę – żonę Bolesława Wstydliwego, kościół św. Trójcy i św. Klary; w 1683 r. król Jan III Sobieski po bitwie pod Wiedniem w drodze powrotnej do Warszawy postanowił pokłonić się szczątkom księżnej Kingi; tu spotkał się z Marysieńką Sobieską i podarował Klaryskom zdobyty na Turkach sztandar do dziś przechowywany w klasztorze.
  55. Studzianna, pow. opoczyński, woj. łódzkie – Sanktuarium Świętej Rodziny, bazylika św. Filipa Neri i św. Jana Chrzciciela z obrazem Św. Rodziny z Nazaretu [kult obrazu przerastał w pewnym okresie MB Częstochowską; czcili go szczególnie królowie Michał Korybut Wiśniowiecki i Jan III Sobieski], pomnik Jana III Sobieskiego, klasztor kk. Filipinów, kościół św. Józefa.
  56. Sułoszowa, pow. krakowski, woj. małopolskie – zamek Pieskowa Skała w dolinie Prądnika [element łańcucha obronnych „Orlich Gniazd”], ogród zamkowy, Muzeum Zamkowe, Ojcowski Park Narodowy.
  57. Szczebrzeszyn, pow. zamojski, woj. lubelskie – kościół św. Mikołaja, kościół św. Katarzyny; w 1672 r. Jan Sobieski zawiązał tutaj konfederację wojsk koronnych [tzw. „Konfederacja Szczebrzeszyńska”].
  58. Sztum, woj. pomorskie – zamek krzyżacki, kościół parafialny św. Anny; Jan III Sobieski wraz z Aleksandrem Koniecpolskim w październiku 1658 r. oblegał ówcześnie pruskie miasto.
  59. Tarnowskie Góry, woj. śląskie – rynek, ratusz, kościół św. Apostołów Piotra i Pawła, Winiarnia Sedlaczka [ob. Muzeum Miejskie], tablica pamiątkowa; Jan III Sobieski gościł tu z małżonką i synami w dniach 20-22.08.1683 r. w drodze pod Wiedeń.
  60. Tenczynek, woj. małopolskie, pow. krakowski, gm. Krzeszowice – kościół św. Katarzyny, Brama Zwierzyniecka; Jan III Sobieski gościł tu wracając spod Wiednia.
  61. Toruń – Stare Miasto, rynek, ratusz Staromiejski, bazylika katedralna św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty, kościół Wniebowzięcia NMP, kościół św. Jakuba, Muzeum Okręgowe – obraz Jana III Sobieskiego, ruiny zamku krzyżackiego; w 1658 r. Jan Sobieski w czasie choroby Aleksandra Koniecpolskiego dowodzi oblężeniem miasta; 30.05.1677 r. król Jan III Sobieski wraz z dworem zatrzymał się tu na odpoczynek w drodze do Gdańska.
  62. Warka, pow. grójecki, woj. mazowieckie – kościół parafialny św. Mikołaja, kościół MB Szkaplerznej; 7.04.1656 r. Jan Sobieski brał udział w bitwie z oddziałami margrabiego badeńskiego Fryderyka idącymi na pomoc Szwedom.
  63. Warszawa – Stare i Nowe Miasto, Rynek Nowego Miasta, klasztor ss. Benedyktynek-Sakramentek i kościół św. Kazimierza [fundacji królowej Marii Kazimiery jako wotum dziękczynne za zwycięstwo Jana III Sobieskiego pod Wiedniem], Rynek Starego Miasta, Muzeum Historyczne m. st. Warszawy – portret króla Jana III Sobieskiego nieznanego autora, bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela, Zamek Królewski – portret konny króla Jana III Sobieskiego autorstwa Jeana Babtiste Martina oraz obraz Marcelego Baciarellego „Jan III pod Wiedniem”, kościół akademicki św. Anny, klasztor i kościół Przemienienia Pańskiego oo. Kapucynów – urna z sercem Jana III Sobieskiego, kamienna figura MB Passawskiej, kościół ss. Wizytek Opieki św. Józefa, Pałac Kazimierzowski [d. rezydencja Wazów i Sobieskich; ob. siedziba władz Uniwersytetu Warszawskiego], kościół Wniebowzięcia NMP i św. Józefa Oblubieńca [pokarmelicki], Plac Teatralny z Teatrem Wielkim [d. Marywil (Miasto Marii) – wielkomiejskie założenie mieszkalno-handlowe], Zamek Ujazdowski, Muzeum Narodowe – obraz Juliusza Kossaka „Sztandar proroka”, obraz Jerzego Eleuter Szymonowicza-Siemiginowskiego „Jan III Sobieski pod Wiedniem”, obraz Józefa Brandta „Bitwa pod Chocimiem”, Muzeum Wojska Polskiego – obraz Józefa Brandta „Bitwa pod Wiedniem”, pałac w Wilanowie – ulubiona prywatna rezydencja króla Jana III Sobieskiego, obraz Józefa Brandta „Wyjazd z Wilanowa Jana III Sobieskiego z Marysieńką”, pomnik „Electio Viritim” upamiętniający Pole Elekcyjne na Woli – ul. Ostroroga róg ul. Obozowej.
  64. Wejherowo, woj. pomorskie – Trójmiejski Park Krajobrazowy, Sanktuarium Pasyjno-Maryjne, kościół św. Anny, d. klasztor oo. Franciszkanów, Kalwaria Wejherowska [sanktuarium Męki Pańskiej, zespół 26 kaplic]; d. własność Jana III Sobieskiego.
  65. Wola Rasztowska, pow. wołomiński, woj. mazowieckie – pałac [d. myśliwska rezydencja króla Jana III Sobieskiego, ob. szkoła podstawowa].
  66. Wolbórz, pow. piotrkowski, woj. łódzkie – pałac biskupi [d. rezydencja biskupów kujawskich], kościół parafialny św. Mikołaja.
  67. Wrocław – Stare i Nowe Miasto, Muzeum Narodowe – obraz Juliusza Kossaka „Wjazd Jana III do Wiednia”, Ostrów Tumski, Sanktuarium Matki Bożej Adorującej, archikatedra św. Jana Chrzciciela z obrazem Matki Bożej Sobieskiego [obraz Sobieskiego jako Mater Adorans].
  68. Wygiełzów k/Chrzanowa, woj. małopolskie – Nadwiślański Park Etnograficzny, Zamek Lipowiec [ruiny zamku biskupów krakowskich], tablica upamiętniająca pobyt Jana III Sobieskiego 17.08.1683 r. w drodze do Wiednia.
  69. Zamość, woj. lubelskie – rynek, ratusz, twierdza; Jan Sobieski powrócił tu do matki po podróżach zagranicznych we wrześniu 1648 r. i w dniach 6-24 listopada dowodził obroną twierdzy przed Kozakami Bohdana Chmielnickiego.
  70. Zwierzyniec, pow. zamojski, woj. lubelskie – kościół filialny św. Jana Nepomucena [tzw. kościół „Na wodzie”]; pomnik Psa Marysieńki Sobieskiej i pomnik szarańczy [jedyny taki na świecie]; ulubiona rezydencja Marii Kazimiery; tu rozkwitła miłość Marii Kazimiery D'Arguin i Jana Sobieskiego.

IV. Pomniki Jana III Sobieskiego na świecie

  1. Esztergom, Węgry.
  2. Dvorce k/Opavy, Republika Czeska.

V. Pomniki Jana III Sobieskiego w Polsce

  1. Cieszanów k/Lubaczowa – skrzyżowanie ul. Sienkiewicza i ul. Jana III Sobieskiego.
  2. Gdańsk – Targ Drzewny na Starym Mieście [pomnik przeniesiony z Lwowa].
  3. Kraków – Park Strzelecki.
  4. Płonka Kościelna k/Łap – kościół św. Michała Archanioła.
  5. Przemyśl – rynek.
  6. Puszcza Mariańska, woj. mazowieckie – kościół Niepokalanego Poczęcia NMP.
  7. Warszawa – Pałac w Wilanowie.
  8. Warszawa – Łazienki Królewskie, most Sobieskiego, ul. Agrykola.

VI. Szkoły im. Jana III Sobieskiego

  1. Będzin, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 2, ul. Wolności 4.
  2. Białystok, woj. podlaskie – V Liceum Ogólnokształcące, ul. Miodowa 5.
  3. Bielsko-Biała, woj. śląskie – Gimnazjum nr 15, ul. Cieszyńska 393.
  4. Brenna, woj. śląskie, pow. cieszyński – Gimnazjum nr 1, ul. Górecka 224.
  5. Brzeźno Szlacheckie, woj. pomorskie, pow. bytowski, gm. Lipnica – Zespół Szkół, Brzeźno Szlacheckie 92.
  6. Bydgoszcz, woj. kujawsko-pomorskie – Collegium Catholicum Bydgostiense, I Katolickie Gimnazjum i I Katolickie Liceum Ogólnokształcące, ul. Stanisława Leszczyńskiego 49.
  7. Bydgoszcz, woj. kujawsko-pomorskie – Zespól Szkół nr 12, ul. Stawowa 41.
  8. Bytom, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 38, ul. Janusza Korczaka 1.
  9. Częstochowa, woj. śląskie – Gimnazjum nr 1, ul. Stefana Starzyńskiego 10.
  10. Czułówek, woj. małopolskie, pow. krakowski, gm. Czernichów – Publiczna Szkoła Podstawowa, Czułówek 85.
  11. Gdańsk, woj. pomorskie – Gimnazjum nr 26, ul. Romualda Traugutta 92.
  12. Gliwice, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 9, ul. Jana III Sobieskiego 14.
  13. Gniew, woj. pomorskie, pow. tczewski – Szkoła Podstawowa, ul. Gdańska 16.
  14. Gniezno, woj. wielkopolskie – Zespół Szkół, ul. Jana III Sobieskiego 20.
  15. Gorzów Wielkopolski, woj. lubuskie – Zespól Szkół nr 12, ul. Śląska 20.
  16. Grudziądz, woj. kujawsko-pomorskie – II Liceum Ogólnokształcące, ul. Karola Marcinkowskiego 10.
  17. Jangrot, woj. małopolskie, pow. olkuski, gm. Trzyciąż – Zespół Szkół [Szkoła Podstawowa i Publiczne Gimnazjum], Jangrot 83.
  18. Jastrzębie Zdrój, woj. śląskie – Zespół Szkół nr 6, ul. Harcerska 12.
  19. Jejkowice, woj. śląskie, pow. rybnicki – Szkoła Podstawowa, ul. Główna 42.
  20. Kańczuga, woj. podkarpackie, pow. przeworski – Szkoła Podstawowa, ul. Szkolna 7.
  21. Katowice, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 2, al. Walentego Roździeńskiego 82.
  22. Kozy, woj. śląskie, pow. bielski – Szkoła Podstawowa nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi, pl. Ks. Karola Kochaja 1.
  23. Kraków, woj. małopolskie – Gimnazjum nr 18, ul. Złoty Róg 30.
  24. Kraków, woj. małopolskie – II Liceum Ogólnokształcące, ul. Jana III Sobieskiego 9.
  25. Laszki, woj. podkarpackie, pow. jarosławski – Szkoła Podstawowa, Laszki 280.
  26. Legionowo, woj. mazowieckie – Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 2, ul. Królowej Jadwigi 11.
  27. Lubaczów, woj. podkarpackie – Publiczne Gimnazjum nr 2, ul. Mikołaja Kopernika 22.
  28. Lublin, woj. lubelskie – Szkoła Podstawowa nr 46, ul. Biedronki 13.
  29. Lublin, woj. lubelskie – Społeczne Gimnazjum i Społeczne Liceum Ogólnokształcące, al. Racławickie 17.
  30. Lyski, woj. śląskie, pow. rybnicki – Szkoła Podstawowa, ul. Dworcowa 4.
  31. Malbork, woj. pomorskie – Gimnazjum nr 1, ul. Stefana Żeromskiego 45.
  32. Nysa, woj. opolskie – I Liceum Ogólnokształcące „Carolinum”, ul. Jana III Sobieskiego 2.
  33. Oława, woj. dolnośląskie – Liceum Ogólnokształcące, pl. Zamkowy 10.
  34. Opole, woj. opolskie – Publiczne Gimnazjum nr 3, ul. Joachima Lelewela 9.
  35. Piekary Śląskie, woj. śląskie – I Liceum Ogólnokształcące, ul. Gimnazjalna 24.
  36. Pilszcz, woj. opolskie, pow. głubczycki, gm. Kietrz – Zespół Szkolno-Przedszkolny [Publiczne Przedszkole i Szkoła Podstawowa], ul. Owsiana 3.
  37. Płonka Kościelna, woj. podlaskie, pow. białostocki, gm. Łapy – Szkoła Podstawowa w Zespole Szkół, Płonka Kościelna 47.
  38. Podzamcze k/Chęcin, woj. świętokrzyskie, pow. kielecki, gm. Chęciny – Zespół Szkół Nr 7 CKU, ul. Białego Zagłębia 1.
  39. Porajów, woj. dolnośląskie, pow. zgorzelecki, gm. Bogatynia – Zespół Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi i Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi, ul. Górnicza 1c.
  40. Poświętne, woj. łódzkie, pow. opoczyński – Zespół Szkół Samorządowych [Szkoła Podstawowa i Gimnazjum Publiczne], ul. Szkolna 2.
  41. Poznań, woj. wielkopolskie – Szkoła Podstawowa nr 15, os. Jana III Sobieskiego 105.
  42. Przeginia, woj. małopolskie, pow. krakowski, gm. Jerzmanowice-Przeginia – Szkoła Podstawowa, Przeginia 403.
  43. Przeworsk, woj. podkarpackie – Zespół Szkół Zawodowych [Liceum Profilowane, Liceum Ogólnokształcące, Technikum, Zasadnicza Szkoła Zawodowa i Szkoła Policealna], ul. Ignacego Krasickiego 9.
  44. Przybyszówka, woj. podkarpackie, pow. rzeszowski – Szkoła Podstawowa w Zespole Szkół, Przybyszówka 172.
  45. Puszcza Mariańska, woj. mazowieckie, pow. żyrardowski – Szkoła Podstawowa [oraz filia w Starym Łajszczewie], ul 3 Maja nr 3.
  46. Racibórz, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 15 z Oddziałami Sportowymi, ul. Juliusza Słowackiego 48.
  47. Radom, woj. mazowieckie – VIII Liceum Ogólnokształcące, ul. Jana III Sobieskiego 12.
  48. Rudy, woj. śląskie, pow. raciborski, gm. Kuźnia Raciborska – Szkoła Podstawowa, ul. Juliusza Rogera 2.
  49. Rybnik, woj. śląskie – Gimnazjum nr 13, ul. Kręta 20.
  50. Rzeszów, woj. podkarpackie – Gimnazjum nr 7, ul. Tadeusza Rejtana 30.
  51. Sobieszyn, woj. lubelskie, pow. rycki, gm. Ułęż – Zespół Szkół Ogólnokształcących [Szkoła Podstawowa, Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące], Sobieszyn 4.
  52. Sosnowiec, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 12, ul. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego 14.
  53. Stalowa Wola, woj. podkarpackie – Zespół Szkół nr 3 [popularny „Ekonomik”; Liceum Profilowane, Technikum, Zasadnicza Szkoła Zawodowa i Szkoła Policealna], ul. Polna 15.
  54. Szczecinek, woj. zachodniopomorskie – Zespół Szkół, ul. Wiatraczna 5.
  55. Szczytno, woj. warmińsko-mazurskie – Zespół Szkół nr 3 [Gimnazjum Sportowe, Liceum Ogólnokształcące], ul. Jerzego Lanca 10.
  56. Szydłowiec, woj. mazowieckie – Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi, ul. Wschodnia 19.
  57. Świdnica, woj. dolnośląskie – Zespół Szkół Budowlano-Elektrycznych, ul. Wałbrzyska 35/37.
  58. Tarnowskie Góry, woj. śląskie – Publiczne Gimnazjum nr 1, ul. Jana III Sobieskiego 5.
  59. Tczew, woj. pomorskie – II Liceum Ogólnokształcące, ul. Królowej Marysieńki 10.
  60. Tychy, woj. śląskie – Gimnazjum nr 11, al. Niepodległości 108.
  61. Warszawa, woj. mazowieckie – LXXV Liceum Ogólnokształcące, ul. Czerniakowska 128.
  62. Warszawa, woj. mazowieckie – Szkoła Podstawowa nr 307, ul. Barcelońska 8.
  63. Wejherowo, woj. pomorskie – I Liceum Ogólnokształcące, ul. Bukowa 1.
  64. Wrocław, woj. dolnośląskie – Szkoła Podstawowa nr 44, ul. Wilanowska 31.
  65. Zabrze, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 5, ul. Królewska 4.
  66. Zbiersk, woj. wielkopolskie, pow. kaliski, gm. Stawiszyn – Szkoła Podstawowa, Zbiersk Cukrownia 144.
  67. Zbludza, woj. małopolskie, pow. limanowski, gm. Kamienica – Szkoła Podstawowa w Zespole Szkoły i Przedszkola, Zbludza 110.
  68. Żelistrzewo, woj. pomorskie, pow. pucki, gm. Puck – Szkoła Podstawowa i Publiczne Gimnazjum w Zespole Szkół, ul. Szkolna 1.

VII. Inne obiekty im. Jana III Sobieskiego

  1. Czułówek, woj. małopolskie, pow. krakowski, gm. Czernichów – Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi im. Jana III Sobieskiego, Czułówek 64.
  2. Nakło n/Notecią, woj. kujawsko-pomorskie, pow. nakielski – Park im. Jana III Sobieskiego.
  3. Świerklany Górne, woj. śląskie, pow. rybnicki, gm. Świerklany – „Buk Sobieskiego” (pomnik przyrody), ul. Tadeusza Kościuszki.
  4. Toruń – Fort I Twierdzy Toruń im. Jana III Sobieskiego, ul. Winna.
  5. Ustroń, woj. śląskie, pow. cieszyński – „Dąb Sobieskiego” z 1683 r. (pomnik przyrody) upamiętniający przemarsz wojsk polskich do Wiednia, ul. Ignacego Daszyńskiego 20.
  6. Warszawa – Hotel „Jan III Sobieski”, pl. Artura Zawiszy 1.
  7. Warszawa – Fundacja „Instytut Sobieskiego”, ul. Nowy Świat 27.
  8. Warszawa – Las im. Króla Jana III Sobieskiego (rez. przyrody), ul. Bronisława Czecha.
  9. Żołynia, woj. podkarpackie, pow. łańcucki – „Sosna Sobieskiego”; wg legendy w jej cieniu odpoczywał król Jan III Sobieski.

Kanon opracował Roman Henryk Orlicz – Instruktor Krajoznawstwa Polski i Przodownik Turystyki Pieszej II st.